Bạn có thể đã thuộc khá nhiều bài hát, bấm đúng phần lớn các nốt và thậm chí chơi được cả hai tay. Nhưng khi nghe lại bản ghi mà mình tập organ Kurtzman trước đó, bạn vẫn cảm thấy tiếng đàn hơi cứng, đều đều và thiếu cảm xúc. Những nốt được chơi gần như cùng một lực, câu nhạc không có điểm nhấn, phần đệm thay đổi chưa tự nhiên và tổng thể bài hát nghe giống như đang “đánh đúng bài” hơn là thực sự chơi nhạc.
Đây là một vấn đề rất thường gặp trong quá trình học organ. Người mới thường tập trung vào việc chơi đúng nốt và đúng nhịp, điều này hoàn toàn cần thiết, nhưng đó mới chỉ là nền tảng. Khi đã có thể chơi tương đối chính xác, bước tiếp theo là học cách kiểm soát âm thanh, nhấn nhá câu nhạc và tạo ra sự thay đổi phù hợp trong phần trình diễn.
Nếu bạn đang sử dụng đàn organ Kurtzman, các chức năng như Touch Response, Voice, Dual, Harmony, Auto Accompaniment và các section Intro/Main/Fill/Ending có thể trở thành những công cụ hỗ trợ. Tuy nhiên, trước khi tìm đến tính năng của đàn, hãy hiểu vì sao cách chơi của mình đang nghe “cứng”.
“Chơi cứng” thực sự là gì?
“Cứng” trong cách chơi organ không nhất thiết có nghĩa là bạn chơi sai. Một người có thể đánh đúng gần như toàn bộ nốt nhưng bản nhạc vẫn thiếu tự nhiên. Vấn đề thường nằm ở cách các nốt được thể hiện và cách những câu nhạc được kết nối với nhau.
Hãy hình dung hai người cùng chơi một câu nhạc. Cả hai đều bấm đúng nốt và cùng Tempo. Nhưng người thứ nhất chơi tất cả các nốt với lực gần giống nhau, không có điểm nhấn. Người thứ hai biết nốt nào cần nổi bật hơn, biết chỗ nào nên nhẹ lại và biết cách tạo khoảng thở giữa các câu. Hai bản chơi có thể hoàn toàn khác nhau dù nốt nhạc giống nhau.
Vì vậy, muốn cách chơi tự nhiên hơn, bạn không nhất thiết phải học những kỹ thuật quá phức tạp. Hãy bắt đầu từ cách kiểm soát những điều mình đã có.
Tập kiểm soát lực phím thay vì chỉ quan tâm đến đúng nốt
Đây là bước đầu tiên nếu bạn cảm thấy cách chơi của mình quá đều. Khi mới học, chúng ta thường tập trung vào câu hỏi “Mình bấm đúng chưa?”. Sau khi đã tương đối chính xác, hãy chuyển sang câu hỏi “Mình đang bấm nốt này như thế nào?”
Kurtzman K300S có Touch Response, cho phép điều chỉnh mức phản hồi lực phím. Manual của model liệt kê Touch với các mức 1-5 và OFF. Điều này cho phép người chơi làm quen với việc lực tác động lên phím có ảnh hưởng đến cách thể hiện âm thanh.
Bạn không cần bắt đầu bằng những bài luyện kỹ thuật phức tạp. Hãy chọn một câu nhạc ngắn và thử chơi nó ba lần: lần đầu với lực nhẹ, lần thứ hai nhấn mạnh những nốt quan trọng, lần thứ ba cố gắng tạo sự chuyển tiếp giữa nhẹ và mạnh. Sau đó nghe lại và so sánh.
Điểm quan trọng là không phải nốt nào cũng cần được chơi mạnh. Một câu nhạc sẽ tự nhiên hơn khi có nốt chính, nốt phụ và sự thay đổi về cường độ.
Đừng để mọi nốt đều có cùng một “vai trò”
Một lỗi khiến cách chơi nghe máy móc là nốt nào cũng quan trọng như nhau. Bạn bấm từng phím với cùng một mức độ chú ý và cùng một lực, khiến người nghe không biết đâu là điểm chính của câu nhạc.
Hãy thử chia một câu nhạc thành ba phần: điểm bắt đầu, điểm nhấn và điểm kết thúc. Nốt hoặc cụm nốt quan trọng có thể được làm nổi bật hơn một chút, trong khi những nốt nối có thể nhẹ hơn.
Cách suy nghĩ này rất đơn giản nhưng giúp bạn bắt đầu hình thành tư duy về câu nhạc. Thay vì nhìn bản nhạc như một chuỗi phím phải bấm, hãy thử nghe nó như một câu nói: có từ cần nhấn, có đoạn nhẹ và có điểm kết thúc.
Chơi chậm để cảm nhận câu nhạc
Khi chơi quá nhanh, người học thường chỉ tập trung vào việc “đừng sai nốt”. Điều này khiến khả năng kiểm soát lực và cách nhấn nhá bị bỏ qua.
Hãy giảm Tempo xuống và chơi từng câu ngắn. K300S có Metronome và Tempo có thể điều chỉnh trong phạm vi 30-280 BPM, giúp bạn chủ động chọn tốc độ phù hợp với khả năng hiện tại.
Ở tốc độ chậm, bạn sẽ có thời gian nhận ra những điều mà tốc độ nhanh che giấu: nốt nào đang quá mạnh, chỗ nào chuyển câu chưa mượt, tay trái vào hợp âm có đúng thời điểm hay không. Khi đã kiểm soát được cách chơi ở tốc độ chậm, hãy tăng dần Tempo. Chơi chậm không chỉ để tránh sai. Chơi chậm còn giúp bạn nghe được chính mình.
Chọn Voice phù hợp thay vì chỉ chọn Voice mình thích
Một cây organ có nhiều Voice là điều thú vị, nhưng cũng dễ khiến người chơi chọn tiếng theo cảm tính. Bạn nghe một Voice hay và muốn sử dụng nó cho mọi bài.
Kurtzman K300S có hệ thống 518 Voices, bao gồm nhiều nhóm âm sắc và các Voice kết hợp. Manual cũng liệt kê nhiều dạng âm thanh như Piano, Electric Piano, Organ, Guitar, Strings, Brass, Woodwinds và các tổ hợp Voice.
Để cách chơi tự nhiên hơn, hãy bắt đầu nghĩ về Voice theo vai trò của bài hát.
- Một bài nhẹ có thể phù hợp với Piano hoặc Electric Piano.
- Một đoạn cần âm thanh rộng hơn có thể thử Strings.
- Một phần giai điệu nổi bật có thể cần một Voice khác để tạo tương phản.
Không có một Voice “hay” cho mọi bài. Voice phù hợp là Voice giúp người nghe cảm nhận được đúng tính chất của bài hát.
Đừng để phần đệm chạy đều từ đầu đến cuối
Nếu bạn chơi bằng Auto Accompaniment, cách sử dụng phần đệm có ảnh hưởng rất lớn đến cảm giác tự nhiên của bản trình diễn.
Một bài hát có thể trở nên nhàm chán nếu bạn chọn một Style rồi để cùng một pattern chạy xuyên suốt. Organ Kurtzman K300S có các section Intro, Main A, Main B, Fill A, Fill B và Ending, cho phép tạo những thay đổi trong phần accompaniment.
Bạn không cần sử dụng quá nhiều thao tác. Chỉ cần một cấu trúc đơn giản như Intro → Main A → Fill → Main B → Ending cũng đã giúp bài có cảm giác phát triển hơn. Main A có thể dùng ở đoạn đầu, Main B ở phần cao trào và Fill làm cầu nối giữa hai phần.
Điều quan trọng là đừng thay đổi chỉ vì đàn có chức năng đó. Hãy thay đổi khi bài hát thực sự cần một sự chuyển tiếp.
Hãy để tay trái hỗ trợ tay phải thay vì cạnh tranh với nó
Một bản chơi nghe cứng đôi khi không phải vì tay phải mà vì tay trái quá mạnh hoặc quá đều. Khi phần hợp âm được chơi với âm lượng và lực quá lớn, nó có thể làm mất sự cân bằng với giai điệu.
K300S có chức năng Mixer, cho phép điều chỉnh riêng âm lượng của nhiều phần như Rhythm, Percussion, Bass, Chord, Phrase, Upper và Lower. Manual ghi rõ các track này có thể được điều chỉnh trong phạm vi 0-127.
Điều này đặc biệt hữu ích khi bạn bắt đầu nghe bản chơi theo góc độ “phối hợp các lớp âm thanh”. Không nhất thiết phải để mọi phần đều lớn. Hãy xác định phần nào là trung tâm của bài rồi điều chỉnh những phần còn lại để hỗ trợ nó.
Nếu đang đệm cho giọng hát, giọng hát cần có đủ không gian. Nếu đang chơi một đoạn solo, Voice chính cần nổi bật hơn phần đệm.
Ghi âm để phát hiện những điều bạn không nhận ra khi đang chơi
Đây là một trong những cách đơn giản để cải thiện cách chơi.
Khi đang ngồi trước đàn, bạn thường có cảm giác mọi thứ đang diễn ra ổn. Nhưng khi nghe lại, bạn có thể nhận ra những vấn đề như câu nhạc bị gấp, một số nốt quá mạnh, tay trái quá lớn, chuyển đoạn chưa tự nhiên hoặc Tempo thay đổi theo từng phần.
K300S hỗ trợ Recording và Playback để người chơi ghi lại rồi nghe lại phần trình diễn. Manual có riêng phần Recording, trong đó có các bước chuẩn bị, bắt đầu, dừng, phát lại và xóa User Song.
Sau khi nghe, đừng cố sửa tất cả. Chọn một vấn đề rõ.
- Nếu bản ghi nghe quá đều, tập lực phím.
- Nếu phần đệm quá mạnh, chỉnh volume.
- Nếu chuyển đoạn gượng, tập lại Fill.
- Nếu Tempo không ổn định, quay về Metronome.
Nghe lại chính mình là một cách học rất trực tiếp vì bạn đang sửa đúng những gì người nghe thực sự nghe thấy.
Vì sao nhiều người biết nhiều chức năng nhưng vẫn chơi chưa tự nhiên?
Có một điều khá thú vị: một người có thể biết rất nhiều chức năng của organ nhưng cách chơi vẫn nghe cứng. Nguyên nhân là tính năng không tự tạo ra cảm xúc.
Touch Response không tự khiến bạn chơi biểu cảm nếu bạn không chủ động kiểm soát lực. Harmony không tự biến một câu nhạc thành hay nếu được sử dụng không đúng chỗ. Fill cũng không làm bài hát hay hơn nếu được kích hoạt liên tục mà không theo cấu trúc bài.
Vì vậy, đừng nghĩ rằng muốn chơi hay hơn thì phải học thêm thật nhiều chức năng. Hãy học cách sử dụng một chức năng đúng lúc trước khi học chức năng tiếp theo.
K300S có thể hỗ trợ quá trình làm cách chơi tự nhiên hơn như thế nào?
Khi sử dụng Kurtzman K300S, bạn có thể xây dựng quá trình luyện tập theo từng vấn đề.
- Nếu cách chơi quá đều, bắt đầu với Touch Response.
- Nếu nhịp chưa ổn định, sử dụng Metronome.
- Nếu Voice chưa phù hợp, thử những nhóm âm sắc khác nhau.
- Nếu phần đệm thiếu chuyển động, làm quen với Intro, Main A, Main B, Fill và Ending.
- Nếu muốn tạo lớp âm thanh dày hơn ở một đoạn nhất định, K300S có Dual, cho phép chơi hai Voice đồng thời.
K300S cũng có Harmony với nhiều kiểu thiết lập khác nhau, trong khi Mixer cho phép điều chỉnh riêng các track để người chơi kiểm soát sự cân bằng giữa các lớp âm thanh.
Tuy nhiên, hãy sử dụng các chức năng này theo nguyên tắc ít nhưng đúng. Một bài hát không cần quá nhiều hiệu ứng để trở nên tự nhiên. Điều quan trọng là người nghe cảm nhận được câu nhạc, nhịp điệu và sự phát triển của bài.
Minh Phụng Music – lựa chọn K300S theo nhu cầu thực tế
Nếu đang tìm hiểu thương hiệu Kurtzman và K300S, hãy bắt đầu từ cách bạn muốn chơi thay vì chỉ nhìn vào danh sách tính năng. Nếu mục tiêu là học tại nhà, bạn có thể ưu tiên các chức năng hỗ trợ luyện tập. Muốn đệm hát, hãy quan tâm đến Auto Accompaniment, Chord Mode, Style và khả năng kiểm soát phần đệm. Muốn cải thiện cách thể hiện, Touch Response, Voice, Dual, Harmony và Recording sẽ đáng để khám phá.
Minh Phụng Music phân phối Kurtzman K300S và có thể là nơi để bạn tìm hiểu thêm về model dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế. Khi lựa chọn đàn, đừng chỉ hỏi “đàn có bao nhiêu chức năng?” mà hãy hỏi “những chức năng này có giúp mình giải quyết vấn đề hiện tại không?”
